Dünýäde nebiti gaýtadan işlemek kuwwatynyň yzygiderli ýokarlanmagy, nebit önümleriniň standartlarynyň barha berkemegi we himiki çig mallara bolan islegiň yzygiderli artmagy bilen, nebiti gaýtadan işlemek katalizatorlarynyň sarp edilişi durnukly ösüş meýilinde boldy. Olaryň arasynda iň çalt ösüş täze ykdysadyýetlerde we ösýän ýurtlarda boldy.
Her bir nebiti gaýtadan işleýän zawodyň dürli çig mallarynyň, önümleriniň we enjam gurluşlarynyň bolmagy sebäpli, ideal önümi ýa-da himiki çig mallary almak üçin has maksatly katalizatorlary ulanmak üçin has gowy uýgunlaşma ýa-da saýlama ukyby bolan katalizatorlary saýlamak dürli nebiti gaýtadan işleýän zawodlaryň we dürli enjamlaryň esasy meselelerini çözüp biler.
Soňky ýyllarda Aziýa-Ýuwaş umman sebitinde, Afrikada we Ýakyn Gündogarda ähli katalizatorlaryň, şol sanda gaýtadan işlemek, polimerleşmek, himiki sintez we ş.m. sarp edilişiniň möçberi we ösüş depgini Ýewropanyň we ABŞ-nyň ösen sebitlerine garanyňda ýokarydyr.
Geljekde benzin gidrogenleşdirilmegi iň uly gerimde giňeler, ondan soň orta distillat gidrogenleşdirilmegi, FCC, izomerleşdirilme, gidrokreking, nafta gidrogenleşdirilmegi, agyr nebitiň (galyndy nebitiň) gidrogenleşdirilmegi, alkilleşdirilme (superpozisiýa), reformasiýa we ş.m., şeýle hem katalizator islegi hem degişlilikde artar.
Şeýle-de bolsa, dürli nebiti gaýtadan işleýän katalizatorlaryň dürli ulanylyş siklleri sebäpli, kuwwatlylygyň giňelmegi bilen nebiti gaýtadan işleýän katalizatorlaryň mukdary köpelip bilmeýär. Bazar satuw statistikasyna görä, iň köp satuw gidrogenleşdiriş katalizatorlary (gidrotaýyş we gidrokreking, umumy satuwyň 46% -ni düzýär), soňra FCC katalizatorlary (40%), soňra riforming katalizatorlary (8%), alkilleşdiriş katalizatorlary (5%) we beýlekiler (1%).
Halkara derejesinde meşhur kompaniýalaryň katalizatorlarynyň esasy aýratynlyklary:
1. Aksenler
“Axens” kompaniýasy 2001-nji ýylyň 30-njy iýunynda Institut Francais du Petrole (IFP) we Procatalyse Catalysts and Additives-iň tehnologiýa geçiş bölüminiň birleşmegi bilen esaslandyryldy.
“Axens” kompaniýasy Fransiýanyň Nebit barlaglary institutynyň tas 70 ýyllyk ylmy-barlag we işläp düzmek tejribesine we senagat üstünliklerine daýanýan garaşsyz gurama bolup, prosesleri ygtyýarnamalaşdyrmak, zawodlaryň dizaýnyny düzmek we degişli hyzmatlary ýerine ýetirýär, nebiti gaýtadan işlemek, nebithimiýa we gaz önümçiligi üçin önümleri (katalizatorlar we adsorbentler) hödürleýär.
“Axens” katalizatorlary we adsorbentleri esasan Demirgazyk Amerikada we Ýewropada satylýar.
Kompaniýanyň katalizatorlarynyň doly toplumy bar, olaryň arasynda gorag gatlak katalizatorlary, derejeli materiallar, distillat gidrotaýyş katalizatorlary, galan gidrotaýyş katalizatorlary, gidrokreking katalizatorlary, kükürdi dikeltmek (Claus) katalizatorlary, guýruk gazyny arassalamak katalizatorlary, gidrogenleşdirmek katalizatorlary (gidrogenleşdirmek, Prime-G+ proses katalizatorlary we selektiw gidrogenleşdirmek katalizatorlary), reformatorlyk we izomerleşdirme katalizatorlary (reformirleme katalizatorlary, izomerleşdirme) katalizatorlary, bioýangyçlar we beýleki ýörite katalizatorlar, şeýle hem Fişer-Tropş katalizatorlary, olefin dimerleşdirme katalizatorlary, şeýle hem adsorbentleri, jemi 150-den gowrak görnüş bar.
2. LyondellBasell
“Lyondellbasell” kompaniýasynyň baş edarasy Niderlandlaryň Rotterdam şäherinde ýerleşýär.
2007-nji ýylyň dekabrynda esaslandyrylan “Bazel” dünýäde iň uly poliolefin öndürijisidir. “Basell” täze “LyondellBasell Industries” kompaniýasyny döretmek üçin “LyondellChemicals” kompaniýasyny 12,7 milliard dollara satyn aldy. Kompaniýa dört iş bölümine bölünýär: Ýangyç biznesi, Himiýa biznesi, Polimer biznesi, Tehnologiýa we Ylmy-barlag we ösüş biznesi; Onuň 19 ýurtda 60-dan gowrak zawody bar we onuň önümleri dünýäniň 100-den gowrak ýurduna satylýar, 15 000 işgäri bar. Ol esaslandyrylanda, dünýäde üçünji uly garaşsyz himiýa kompaniýasy boldy.
Olefin, poliolefin we degişli türewlere ünsi jemläp, "Lyander Chemicals" kompaniýasynyň satyn alynmagy kompaniýanyň nebithimiýa pudagyndaky aşaky akymyny giňeldýär, poliolefinde öňdebaryjy ornuny berkidýär we propilen oksidinde (PO), PO bilen baglanyşykly önümler stirol monomerinde we metil tert-butil efirinde (MTBE), şeýle hem asetil önümlerinde ornuny berkidýär. Şeýle hem butandiol we propilen glikol efirleri ýaly PO türewleri öňdebaryjy orny eýeleýär;
“Lyondellbasell Industries” dünýäde iň uly polimer, nebithimiýa we ýangyç kompaniýalarynyň biridir. Poliolefin tehnologiýasynda, önümçiliginde we bazarynda dünýä lideri; propilen oksidiniň we onuň öndürilýän önümleriniň öňdebaryjysy. Bioýangyçlar bilen birlikde ýangyç mazutynyň we onuň gaýtadan işlenen önümleriniň möhüm öndürijisidir;
“Lyondellbasell” polipropilen we polipropilen katalizator öndürmek kuwwaty boýunça dünýäde birinji orny eýeleýär. Propilen oksidiniň önümçilik kuwwaty dünýäde ikinji orny eýeleýär. Polietilen önümçilik kuwwaty dünýäde üçünji orny eýeleýär; Propilen we etilen öndürmek kuwwaty boýunça dünýäde dördünji orny eýeleýär; Stirol monomeriniň we MTBE-niň dünýäde birinji önümçilik kuwwaty; TDI önümçilik kuwwaty dünýäniň 14% -ni düzýär we dünýäde üçünji orny eýeleýär; Etilen önümçilik kuwwaty ýylda 6,51 million tonna, Demirgazyk Amerikada ikinji uly öndüriji; Mundan başga-da, “LyondellBasell” Demirgazyk Amerikada HDPE we LDPE-niň ikinji öndürijisidir.
“Lyander Basell Industries” kompaniýasynyň jemi dört katalizator zawody bar, olaryň ikisi Germaniýada (Lýudwig we Frankfurt), biri Italiýada (Ferrara) we biri ABŞ-da (Edison, Nýu-Jersi). Kompaniýa dünýäde PP katalizatorlarynyň öňdebaryjy üpjün edijisidir we onuň PP katalizatorlary dünýä bazarynyň paýynyň 1/3 bölegini düzýär; PE katalizatorlary dünýä bazarynyň paýynyň 10% -ini düzýär.
3. Jonson Metti
“Johnson Matthey” 1817-nji ýylda esaslandyryldy we onuň baş edarasy Angliýanyň London şäherinde ýerleşýär. “Johnson Matthey” öňdebaryjy materiallar tehnologiýasy ulgamynda dünýä lideri bolup, üç sany iş bölümi: Daşky gurşaw tehnologiýasy, gymmat bahaly metallar önümleri we inçe himiki maddalar we katalizatorlar bilen meşgullanýar.
Toparyň esasy işleri awtoulag katalizatorlarynyň önümçiligini, agyr ýük göteriji dizel hereketlendirijisi katalizatorlarynyň we olaryň hapalanmagyň öňüni alyş ulgamlarynyň önümçiligini, ýangyç öýjükleri katalizatorlarynyň we olaryň enjamlarynyň, himiki proses katalizatorlarynyň we olaryň tehnologiýalaryny, inçe himiki maddalaryň we derman serişdeleriniň işjeň komponentleriniň önümçiligini we satuwyny, nebiti gaýtadan işlemegi, gymmat bahaly metallary gaýtadan işlemegi, şeýle hem aýna we keramika senagaty üçin pigmentleriň we örtükleriň önümçiligini öz içine alýar.
Nefti gaýtadan işlemek we himiýa senagatynda “Johnson Matthey” esasan metanol sintez katalizatoryny, sintetiki ammiak katalizatoryny, wodorod öndürmek katalizatoryny, gidrogenleşdiriş katalizatoryny, çig mal arassalaýyş katalizatoryny, konwersiýadan öňki katalizatory, bug konwersiýa katalizatoryny, ýokary temperatura konwersiýa katalizatoryny, pes temperatura konwersiýa katalizatoryny, metanlaşdyrma katalizatoryny, deVOC katalizatoryny, dezodorasiýa katalizatoryny we ş.m. öndürýär. Olar KATALCO, PURASPEC, HYTREAT, PURAVOC, Sponge MetalTM, HYDECAT, SMOPEX, ODORGARD, ACCENT we beýleki markalar hökmünde atlandyryldy.
Metanol katalizatorlarynyň görnüşleri: arassalaýyş katalizatory, konwersiýadan öňki katalizator, bug konwersiýa katalizatory, gaz termiki konwersiýa katalizatory, iki tapgyrly konwersiýa we öz-özüni termiki konwersiýa katalizatory, kükürde çydamly konwersiýa katalizatory, metanola sintez katalizatory.
Sintetiki ammiak katalizatorlarynyň görnüşleri: arassalaýyş katalizatori, konwersiýadan öňki katalizator, birinji tapgyrly konwersiýa katalizatori, ikinji tapgyrly konwersiýa katalizatori, ýokary temperaturaly konwersiýa katalizatori, pes temperaturaly konwersiýa katalizatori, metanlaşdyrma katalizatori, ammiak sintez katalizatori.
Wodorod öndürmek katalizatorlarynyň görnüşleri: arassalaýyş katalizatori, konwersiýadan öňki katalizator, bug konwersiýa katalizatori, ýokary temperaturaly konwersiýa katalizatori, pes temperaturaly konwersiýa katalizatori, metanlaşdyrma katalizatori.
PURASPEC markaly katalizatorlara aşakdakylar girýär: kükürtsizleşdiriş katalizatory, simap aýyrýan katalizator, deCOS katalizatory, ultra arassa katalizator, gidrokükürtsizleşdiriş katalizatory.
4. Haldor Topsoe, Daniýa
Helder Topso 1940-njy ýylda doktor Hardetopso tarapyndan esaslandyryldy we häzirki wagtda takmynan 1700 adamy işe alýar. Onuň baş edarasy, merkezi ylmy-barlag laboratoriýasy we inženerçilik merkezi Daniýanyň Kopengagen şäheriniň golaýynda ýerleşýär;
Kompaniýa dürli katalizatorlaryň ylmy barlaglaryna, işlenip düzülmegine we satylmagyna ygrarlydyr we patentlenen tehnologiýalaryň geçirilmegini, şeýle hem katalitik diňleriň inženerçilik we gurluşyk işlerini öz içine alýar;
“Topsoe” esasan sintetiki ammiak katalizatoryny, çig mal arassalaýyş katalizatoryny, awtoulag katalizatoryny, CO konwersiýa katalizatoryny, ýanma katalizatoryny, dimetil efir katalizatoryny (DME), denitrifikatsiya katalizatoryny (DeNOx), metanasiýa katalizatoryny, metanol katalizatoryny, nebiti gaýtadan işlemek katalizatoryny, bug reformator katalizatoryny, kükürt kislotasy katalizatoryny, çygly kükürt kislotasy (WSA) katalizatoryny öndürýär.
“Topsoe” kompaniýasynyň nebiti gaýtadan işleýän katalizatorlary, esasan, gidroarassalaýyş katalizatoryny, gidrokreking katalizatoryny we basyş düşüşini gözegçilik katalizatoryny öz içine alýar. Olaryň arasynda gidroarassalaýyş katalizatorlaryny nafta gidroarassalaýyş, nebiti gaýtadan işleýän gidroarassalaýyş, az kükürtli we örän az kükürtli dizel gidroarassalaýyş we FCC öňünden gaýtadan işleýän katalizatorlaryna bölmek bolýar, olaryň ulanylyşyna görä nebiti gaýtadan işleýän katalizatorlaryň 44 görnüşi bar;
“Topsoe” kompaniýasynyň Daniýada we ABŞ-da jemi 24 önümçilik liniýasy bolan iki katalizator öndürýän zawody bar.
5. INOES topary
1998-nji ýylda esaslandyrylan “Ineos Group” dünýäde dördünji uly himiýa kompaniýasy we nebithimiýa önümleriniň, ýöriteleşdirilen himiki maddalaryň we nebit önümleriniň global öndürijisidir, onuň baş edarasy Beýik Britaniýanyň Sautgempton şäherinde ýerleşýär.
“Ineos” topary 1990-njy ýyllaryň ahyrynda beýleki kompaniýalaryň esasy däl aktiwlerini satyn almak arkaly ösüp başlady we şeýlelik bilen dünýäniň himiýa liderleriniň hataryna girdi.
“Ineos” toparynyň iş çäkleri nebithimiýa önümlerini, ýöriteleşdirilen himiki maddalary we nebit önümlerini öz içine alýar, olaryň arasynda ABS, HFC, fenol, aseton, melamin, akrilonitril, asetonitril, polistirol we beýleki önümler dünýä bazarynda öňdebaryjy orny eýeleýär. PVX, wulkanizasiýa önümleri, VAM, PVX kompozitleri, çyzykly alfa olefin, etilen oksidi, formaldegid we onuň törämeleri, etilen, polietilen, benzin, dizel, reaktiw ýangyjy, raýat ýangyjy we beýleki önümler Ýewropa bazarynda öňdebaryjy orny eýeleýär.
2005-nji ýylda “Ineos” “Innovene” kompaniýasyny BP-den satyn aldy we katalizatorlaryň önümçiligine we satuwyna başlady. Kompaniýanyň katalizator biznesi esasan poliolefin katalizatorlaryny, akrilonitril katalizatorlaryny, malein anhidrid katalizatorlaryny, winil katalizatorlaryny we olaryň tehniki çözgütlerini hödürleýän “Ineos Technologies” kompaniýasyna degişlidir.
Poliolefin katalizatorlary 30 ýyldan gowrak wagt bäri öndürilip gelinýär we 7,7 million tonnadan gowrak Innovene™ PE we 3,3 million tonna Innovene™ PP zawodlary üçin katalizatorlar, tehniki hyzmatlar we goldaw berýär.
6. Mitsui Chemicals
1997-nji ýylda esaslandyrylan “Mitsui Chemical” kompaniýasy Ýaponiýada “Mitsubishi Chemical Corporation”-dan soň ikinji uly integrasiýalaşdyrylan himiýa kompaniýasydyr we fenol, izopropil spirti, polietilen we polipropilen önümleriniň dünýäde öňdebaryjy öndürijileriniň biridir, onuň baş edarasy Ýaponiýanyň Tokio şäherinde ýerleşýär.
“Mitsui Chemical” himiki maddalaryň, ýöriteleşdirilen materiallaryň we degişli önümleriň öndürijisidir. Häzirki wagtda ol üç iş bölümine bölünýär: Funksional materiallar, Öňdebaryjy himiki maddalar we Esasy himiki maddalar. Onuň katalizator biznesi Öňdebaryjy himiki maddalar iş merkezi edarasynyň bir bölegidir; Katalizatorlara olefin polimerleşme katalizatory, molekulýar katalizator, geterogen katalizator, alkil antrakinon katalizatory we ş.m. girýär.
7, JGC C&C Gündizki sallanyş katalizatoryny emele getirmek kompaniýasy
“Nichiwa Catalyst & Chemicals Corporation” ýa-da “Nichiwa Catalyst & Chemicals Corporation” ady bilen hem tanalýan “Nichiwa Catalyst & Chemicals Corporation” kompaniýasy 2008-nji ýylyň 1-nji iýulynda Ýaponiýanyň “Nichiwa Corporation” (JGC CORP, NIChiwa üçin hytaýça gysgaltmasy), “Japan Catalyst Chemical Corporation” (CCIC) we “Nick Chemical Co., LTD.” (NCC) kompaniýalarynyň doly eýeçiligindäki iki sany şahamçasynyň işini we serişdelerini birleşdirmek arkaly döredildi. Onuň baş edarasy Ýaponiýanyň Kanagawa prefekturasynyň Kawasaki şäherinde ýerleşýär.
CCIC 1958-nji ýylyň 21-nji iýulynda esaslandyryldy we onuň baş edarasy Ýaponiýanyň Kanagawa prefekturasynyň Kawasaki şäherinde ýerleşýär. Esasan katalizatorlaryň önümçiligi bilen meşgullanýar, nebiti gaýtadan işleýän katalizatorlar merkezi hökmünde, önümleriň arasynda FCC katalizatorlary, gidroarassalaýyş katalizatorlary, denitrifikatsiya (DeNox) katalizatorlary we inçe himiki önümler (kosmetiki çig mallar, optiki materiallar, suwuk kristal materiallar we dürli görnüşli displeýler, ýarymgeçiriji materiallar we ş.m.) bar. NCC 1952-nji ýylyň 18-nji awgustynda esaslandyryldy, onuň baş edarasy Ýaponiýanyň Niigata prefekturasynyň Niigata şäherinde ýerleşýär. Himiki katalizatorlaryň esasy işläp çykarylyşy, önümçiligi we satuwy, önümleriň arasynda esasan gidrogenleşdiriş katalizatory, degidrogenleşdiriş katalizatory, gaty aşgar katalizatory, gaz arassalaýjy adsorbentler we ş.m. bar. Gaýtadan doldurylýan batareýalar üçin katod materiallary we daşky gurşawy arassalaýjy katalizatorlar.
Önümlere görä, kompaniýa üç bölüme bölünýär: katalizator, inçe himiki maddalar we daşky gurşaw/täze energiýa. Kompaniýa nebiti gaýtadan işlemek üçin katalizatorlar, nebit-himiýa gaýtadan işlemek üçin katalizatorlar we daşky gurşawy goramak üçin katalizatorlar ýaly katalizatorlary öndürýär we satýar.
Nebit zawodynyň katalizatorlary, esasan, FCC katalizatorlary we gidrogenleşdiriş prosesiniň katalizatorlary bolup, soňkylary gidroarassalamak, gidrotaýlamak we gidrokreking katalizatorlaryny öz içine alýar; Himiki katalizatorlara nebithimiýa katalizatory, gidrogenleşdiriş katalizatory, sintez gazyny öwürmek katalizatory, katalizator daşaýjysy we seolit girýär; Daşky gurşawy goramak üçin katalizatorlara: daşky gurşaw bilen baglanyşykly önümler, tütün gazyny denitrifikatsiya katalizatorlary, oksidlenme katalizatorlary we awtoulag işlenen gazlaryny arassalamak üçin materiallar, dezodorasiýa/antibakterial materiallar, UOC adsorbsiýa/parçalanma katalizatorlary we ş.m. girýär.
Kompaniýanyň denitrasiýa katalizatorynyň Ýewropada 80%, ABŞ-da bolsa 70% bazar paýy bar we dünýä elektrik stansiýalarynyň denitrasiýa katalizatorlarynyň 60% -den gowragyny emele getirýär.
8. SINOPEC Catalyst Co., LTD
“Sinopec” korporasiýasynyň doly eýeçiligindäki şahamçasy bolan “Sinopec Catalyst Co., LTD.” kompaniýasy “Sinopec”-iň katalizator işiniň önümçiligi, satuwy we dolandyrylyşy üçin jogapkär esasy edara bolup, “Sinopec”-iň katalizator işiniň maýa goýumlary we işlemegi üçin jogapkärdir we kompaniýanyň katalizator önümçilik kärhanalaryny professional dolandyrmagy amala aşyrýar.
“Sinopec Catalyst Co., Ltd.” kompaniýasy dünýäde nebiti gaýtadan işlemek we himiki katalizatorlaryň iň uly öndürijileriniň, üpjün edijileriniň we hyzmat üpjün edijileriniň biridir. Güýçli içerki ylmy-barlag instituty bolan Nebithimiýa ylymlary we Fuşun Nebithimiýa ylmy-barlag institutyna daýanyp, kompaniýa içerki we global katalizator bazaryny giňeltmegini dowam etdirýär. Katalizator önümleri nebiti gaýtadan işlemek katalizatoryny, poliolefin katalizatoryny, esasy organiki çig mal katalizatoryny, kömür himiki katalizatoryny, daşky gurşawy goramak katalizatoryny, beýleki katalizatorlary we beýleki 6 kategoriýany öz içine alýar. Içerki bazaryň isleglerini kanagatlandyrmak bilen birlikde, önümler Ýewropa, Amerika, Aziýa, Afrika we beýleki halkara bazarlaryna hem eksport edilýär.
Önümçilik binýady esasan Pekin, Şanhaý, Hunan, Şandun, Lýaoning we Szýansu ýaly alty welaýatda we şäherde paýlanylýar we önümler üç katalizator pudagyny öz içine alýar: nebiti gaýtadan işlemek, himiýa senagaty we esasy organiki çig mal. Onuň 8 doly eýeçiligindäki bölümi, 2 saklama bölümi, 1 ynanylan dolandyryş bölümi, 4 ýerli satuw we hyzmat merkezi we 4 daşary ýurt wekilhanasy bar.
Ýerleşdirilen wagty: 2023-nji ýylyň 17-nji awgusty
