MINERAL ADSOBENTLER, SÜZGÜÇ AGENTLERI WE GURADYJY AGENTLER
Molekulýar elekler üç ölçegli özara baglanyşykly kremniý we alýumin dioksid tetraedr ulgamyna eýe bolan kristal metal alýuminosilikatlardyr. Tebigy gidratasiýa suwy bu ulgamdan gyzdyrmak arkaly aýrylyp, belli bir ululykdaky molekulalary selektiw adsorbsiýa edýän birmeňzeş boşluklary emele getirýär.
Gaz faza ulgamlarynda adatça 4-den 8-e çenli torly elek ulanylýar, suwuk faza ulgamlarynda bolsa 8-den 12-e çenli torly elek ulanylýar. 3A, 4A, 5A we 13X elekleriň poroşok görnüşleri ýöriteleşdirilen ulgamlar üçin amatlydyr.
Guradyjylygy bilen uzak wagtlap tanalýan (hatda 90 °C-a çenli) molekulýar elekler ýakynda sintetiki organiki proseslerde peýdalydygyny görkezdi, köplenç islenýän önümleri umumy taýdan amatsyz deňagramlylyk bilen dolandyrylýan kondensasiýa reaksiýalaryndan bölüp almaga mümkinçilik berýär. Bu sintetiki seolitleriň ketimin we enamin sintezleri, efir kondensasiýalary we doýmadyk aldegidleriň polienallara öwrülmegi ýaly ulgamlardan suwy, spirtleri (metanol we etanol bilen birlikde) we HCl-i aýyrýandygy görkezildi.
| Görnüş | 3A |
| Kompozisiýa | 0.6 K2O: 0.40 Na2O: 1 Al2O3: 2.0 ± 0.1SiO2: x H2O |
| Beýany | 3A görnüşi, 4A gurluşynyň özüne mahsus natriý ionlarynyň ýerine kaliý kationlaryny goýmak arkaly ýasalýar, bu bolsa diametri >3Å bolanda, mysal üçin, etany çykaryp, netijeli gözenek ölçegini ~3Å çenli kiçeltmäge mümkinçilik berýär. |
| Esasy ulanylyşlar | Doýmadyk uglewodorod akymlarynyň, şol sanda çatlaýan gaz, propilen, butadien, asetileniň senagat maksatly suwsuzlandyrylmagy; metanol we etanol ýaly polýar suwuklyklaryň guradylmagy. N2/H2 akymyndan NH3 we H2O ýaly molekulalaryň adsorbsiýasy. Polýar we polýar däl gurşawlarda umumy maksatly guradyjy serişde hasaplanýar. |
| Görnüş | 4A |
| Kompozisiýa | 1 Na2O: 1 Al2O3: 2.0 ± 0.1 SiO2: x H2O |
| Beýany | Bu natriý görnüşi A görnüşli molekulýar elekleriň maşgalasyny görkezýär. Netijeli gözenek açylyşy 4Å, şeýlelik bilen netijeli diametri >4Å bolan molekulalar, mysal üçin, propan, çykarylýar. |
| Esasy ulanylyşlar | Ýapyk suwuk ýa-da gaz ulgamlarynda, mysal üçin, dermanlaryň, elektrik bölekleriniň we çalt zaýalanýan himiki maddalaryň gaplamasynda statiki suwsuzlandyrma üçin; çap we plastmassa ulgamlarynda suwy arassalamakda we doýgun uglewodorod akymlaryny guratmakda ulanylýar. Adsorbsiýa edilen görnüşlere SO2, CO2, H2S, C2H4, C2H6 we C3H6 girýär. Umuman, polýar we polýar däl gurşawlarda uniwersal guradyjy serişde hasaplanýar. |
| Görnüş | 5A |
| Kompozisiýa | 0.80 CaO: 0.20 Na2O: 1 Al2O3: 2.0 ± 0.1 SiO2: x H2O |
| Beýany | Natriý kationlarynyň ýerine iki walentli kalsiý ionlary ~5Å agyzlaryny berýär, bu bolsa netijeli diametri >5Å bolan molekulalary, mysal üçin, ähli 4-uglerodly halkalary we izo-birleşmeleri öz içine almaýar. |
| Esasy ulanylyşlar | Şahalanan zynjyrly we sikliki uglewodorodlardan adaty parafinleri bölmek; tebigy gazdan H2S, CO2 we merkaptanlary aýyrmak. Adsorbsiýa edilen molekulalara nC4H10, nC4H9OH, C3H8-den C22H46-a çenli we dihlordifluormetan (Freon 12®) girýär. |
| Görnüş | 13X |
| Kompozisiýa | 1 Na2O: 1 Al2O3: 2.8 ± 0.2 SiO2: xH2O |
| Beýany | Natriý görnüşi X görnüşli maşgalanyň esasy gurluşyny görkezýär, netijeli gözenek açylyşy 910¼ aralygynda. Mysal üçin, (C4F9)3N adsorbsiýa etmeýär. |
| Esasy ulanylyşlar | Söwda gazyny guratmak, howa arkaly ösümlik iýmitini arassalamak (bir wagtda H2O we CO2 aýyrmak) we suwuk uglewodorodlary/tebigy gazy süýjülendirmek (H2S we merkaptan aýyrmak). |
Ýerleşdirilen wagty: 2023-nji ýylyň 16-njy iýuny
