Molekulýar elek örän kiçi, deň ölçegli deşikleri bolan gözenekli materialdyr. Ol aşhana elek ýaly işleýär, diňe molekulýar ölçegde köp ölçegli molekulalary öz içine alýan gaz garyndylaryny bölýär. Diňe gözeneklerden kiçi molekulalar geçip biler; has uly molekulalar bolsa blokirlenýär. Aýyrmak isleýän molekulalaryňyz bir ölçegde bolsa, molekulýar elek polýarlyk arkaly hem bölüp biler. Elekler çyglylygy aýyrýan guradyjy hökmünde dürli maksatlarda ulanylýar we önümleriň dargamagynyň öňüni almaga kömek edýär.
Molekulýar elekleriň görnüşleri
Molekulýar elekler 3A, 4A, 5A we 13X ýaly dürli görnüşlerde bolýar. Sanly gymmatlyklar gözenekleriň ululygyny we elekleriň himiki düzümini kesgitleýär. Gözenekleriň ululygyny dolandyrmak üçin düzüminde kaliý, natriý we kalsiý ionlary üýtgedilýär. Dürli eleklerde dürli sandaky torlar bar. Gazlary bölmek üçin az sanly torlary bolan molekulýar elek, suwuklyklar üçin bolsa has köp torlary bolan elek ulanylýar. Molekulýar elekleriň beýleki möhüm parametrlerine görnüşi (poroşok ýa-da munçuk), göwrüm dykyzlygy, pH derejesi, regenerasiýa temperaturasy (aktiwleşdirme), çyglylyk we ş.m. girýär.
Molekulýar elek bilen silika geli arasyndaky tapawut
Silika geli çyglylygy aýyrýan guradyjy hökmünde hem ulanylyp bilner, ýöne ol molekulýar elekden düýpli tapawutlanýar. Ikisiniň arasyndan saýlanyňyzda göz öňünde tutup boljak dürli faktorlar: ýygnamak opsiýalary, basyşdaky üýtgeşmeler, çyglylyk derejesi, mehaniki güýçler, temperatura diapazony we ş.m. Molekulýar elek bilen silika geliniň arasyndaky esasy tapawutlar:
Molekulýar elekleriň adsorbsiýa tizligi silika geliniňkiden has ýokarydyr. Sebäbi elek çalt guraýan serişdedir.
Molekulýar elek ýokary temperaturada silika gelinden has gowy işleýär, sebäbi ol suwy berk baglaýan has deň gurluşa eýedir.
Pes Nisbi Çyglylykda molekulýar elekleriň kuwwaty silika geliniňkiden has gowy.
Molekulýar elekiň gurluşy kesgitlenen we deň gözeneklere eýedir, silika geliniň gurluşy bolsa amorf we köp sanly düzgünsiz gözeneklere eýedir.
Molekulýar elekleri nädip işjeňleşdirmeli
Molekulýar elekleri işjeňleşdirmek üçin esasy talap örän ýokary temperatura sezewar bolmakdyr we adsorbatyň buglanmagy üçin ýylylyk ýeterlik derejede ýokary bolmaly. Temperatura adsorbsiýa edilýän materiallara we adsorbentiň görnüşine baglylykda üýtgeýär. Öň ara alnyp maslahatlaşylan elekleriň görnüşleri üçin 170-315oC (338-600oF) yzygiderli temperatura aralygy gerek bolar. Adsorbsiýa edilýän material hem, adsorbent hem bu temperaturada gyzdyrylýar. Wakuum guradyşy muny etmegiň has çalt usulydyr we alow guradyşyna garanyňda has pes temperatura talap edýär.
Işjeňleşdirilenden soň, elekler iki gezek örtülen parafilm bilen aýna gapda saklanyp bilner. Bu olary alty aýa çenli işjeň saklaýar. Elekleriň işjeňdigini barlamak üçin, ellik geýip, olary eliňizde saklap, suw goşup bilersiňiz. Eger olar doly işjeň bolsa, onda temperatura ep-esli ýokarlanýar we ellik geýip hem olary saklap bilmersiňiz.
Molekulýar elekleriň işjeňleşdiriliş prosesi ýokary temperatura we himiki maddalar, şeýle hem degişli töwekgelçilikler bilen iş salyşmagy öz içine alýandygy üçin, şahsy gorag serişdeleri, ellikler we howpsuzlyk äýnekleri ýaly howpsuzlyk enjamlaryny ulanmak maslahat berilýär.
Ýerleşdirilen wagty: 2023-nji ýylyň 30-njy maýy
